Eerste consultatie

Bij een eerste consultatie wordt ruime tijd gereserveerd voor een grondige vraagstelling en onderzoek. Meestal volgt hier ook al meteen de eerste behandeling.

Vraagstelling. De osteopaat neemt op de eerste plaats de tijd om naar de patiënt te luisteren. In een gestructureerde ondervraging zal hij trachten een 'rode draad' te vinden. Buiten het aanhoren van de klacht zal hij de patiënt ook vragen stellen over zijn gehele gezondheidstoestand en levensgewoontes. Hierdoor plaatst hij het letsel van de patiënt in de totale persoon. Op die manier gaat hij op zoek naar de mogelijke oorzaak, naar de kern van het letsel waarmee de patiënt hem komt opzoeken. Het is dus van groot belang zo goed mogelijk de voorgeschiedenis weer te geven. Hierbij kunnen uitslagen van paraklinische onderzoeken welke de patiënt in zijn bezit heeft (bijvoorbeeld radiografie, scanner, NMR, bloedanalyse, …) ook belangrijke informatie leveren. Het letsel is slechts een signaal waarvan de uiteindelijke oorzaak veel dieper kan liggen. Door de uitgebreide ondervraging ziet men een totaal beeld opduiken van allerlei, misschien kleine, klachten die uiteindelijk gaan resulteren in een letsel op één bepaalde plaats in het lichaam.

Onderzoek. Daarna zal de osteopaat de verwoorde klachten toetsen aan de werkelijk door het uitvoeren van een grondig onderzoek. Dit onderzoek zal meestal starten met een houdingsonderzoek. Verder worden orthopedische, neurologische en eventueel andere aanvullende testen (zoals bloeddruk, ausculatie,…) uitgevoerd. Centraal echter in het osteopatische onderzoek staat het specifieke bewegingsonderzoek waar de bewegingsverliezen in de drie bewegingssystemen (structureel, visceraal en craniaal) worden opgespoord. Grote aandacht naar de beweeglijkheid van de wervelkolom en zijn structuren omdat deze vaak indicaties geven van klachten op afstand.

Aan de hand van de gegevens uit de anamnese en het onderzoek maakt de osteopaat een inventaris op van de klachten van de patiënt in de drie vermelde bewegingssystemen. Daardoor verkrijgt hij een logische verklaring van het letsel geplaatst in de totaliteit van het individu.

Veiligheid!

Belangrijk is nu dat de osteopaat vaststelt in welke mate de patiënt in aanmerking komt voor een osteopathische behandeling. Immers, enkel functionele tekorten kunnen behandeld worden en geen structurele! Het is van uiterst belang te weten wat men kan, maar soms is het belangrijker te weten wat men niet kan! Daarom zal de osteopaat indien nodig doorverwijzen naar huisarts of specialist voor bijkomend medisch onderzoek. Een goede samenwerking met de arts wordt dan ook te allen tijde nagestreefd.

Een verslag aan de controlerende geneesheer, de huisarts of specialist mag gerust gevraagd worden. Ik maak dan een verslag met de resultaten van de vraagstelling, mijn onderzoeken, mijn bevindingen, de vooropgestelde behandeling en mijn verwachtingen.

Komt de patiënt in aanmerking voor behandeling dan zal de osteopaat bij middel van manipulaties en zachte weke-delen-technieken deze bewegingsbeperkingen herstellen. Dit herstel zal ook een soort 'zelfgenezing' op gang brengen doordat alles weer in zijn juiste verhouding komt ten opzichte van elkaar. Tijdens of na de manuele behandeling zal de osteopaat, afhankelijk van de oorzaak van het letsel, de patiënt ook richtlijnen meegeven om dit in de toekomst te voorkomen. Hij zal de vermoedelijke duur van de behandeling uitleggen en wat de verdere evolutie kan zijn

Vervolg behandelingen

Gewoonlijk dient de klacht een aantal keren te worden behandeld vooraleer de beweeglijkheid van de verschillende structuren is hersteld. Deze vervolgbehandelingen duren ongeveer 30 minuten.

Behandeltermijn

De gemiddelde termijn is 4 tot 6 weken voordat de meeste pijn onder controle is. Hou steeds rekening dat elk probleem individueel is en dat elk individu anders zal reageren op de behandeling. Vergelijk jezelf niet met iemand anders met 'dezelfde' klachten. Initieel wordt meestal gewerkt met een behandel interval van 1 week. Bij een verbetering van 80% kan de behandeling afgebouwd worden door een verlenging van de tussen termijnen.

Er moet altijd rekening gehouden worden met de nodige tijd om een verandering van de beweeglijkheid in de betrokken structuren te kunnen realiseren en met de fasen van een natuurlijk genezingsproces. Bij acute patienten met een probleem dat zich voor de eerste maal stelt en zich makkelijk laat behandelen is de genezingstermijn meestal kort en volstaan enkele behandelingen. Bij chronische pijn zal de behandeltermijn uiteraard langer zijn en moet soms met een behandeltermijn van 2 tot 3 maanden rekening worden gehouden.

Termijn van een behandeling hangt dus zeker af van verschillende parameters:

• Hoe lang de klachten zich manifesteren
• een geschiedenis van trauma (een accident)
• hoeveel klachten er zijn
• graad van pijn en dysfunctie
• hoe makkelijk of moeilijk een behandeling uit te voeren is
• de leeftijd van de patient
• hoe snel iemand na de eerst behandelingen reageert
• omgevingsfactoren (stress, levensgewoonten, emotionele toestand,…)

Als osteopaat probeer ik zo veel mogelijk de oorzaak aan te pakken en niet enkel de pijn weg te nemen. De behandeling stopzetten bij de eerste dag dat de pijn verdwijnt, is meestal niet verder gaan dan werken op de symtomen. Het streefdoel is uiteraard de behandeltermijn zo kort mogelijk te houden, maar ook niet korter dan volgens bepaalde normen noodzakelijk. Meestal ga ik een aantal bevindingen en klinische testen gebruiken als referentie om te bepalen hoe de behandeling verloopt en of de oorzaak herstelt is.

Soms is de oorzaak niet helemaal te behandelen (gevorderde degeneratie, verkeerde werkbelastingen, verkeerde levensgewoonten,…). In deze gevallen is het meestal nuttig preventief te werken daar osteopathie een gezond alternatief kan zijn voor een overmatig gebruik van medicatie.

Bij een osteopaat staat preventie hoog in het vaandel, 'beter te voorkomen dan te genezen' . Een regelmatig bezoek aan de osteopaat kan in velen gevallen ergere klachten in de toekomst vermijden. Vaak worden ook tips betreffende verkeerde leefgewoonten (voeding, houdingen,…) met de patiënt besproken. Afhankelijk van de patiënt worden ook vaak oefeningen meegegeven, omdat meer bewegen of 'specifieke beweging' een gunstige invloed kan hebben op een genezingsproces. Oefeningen worden meestal gezien als een ondersteuning, als het leren kennen van het lichaam en dus ook als een preventieve maatregel ter voorkoming van een bepaald probleem.

Behandeltechnieken

De osteopaat beschikt over een gans scala van behandeltechnieken gaande van vrij stevige tot uiterst zachte technieken. Het gebruik van bepaalde technieken is afhankelijk van het specifieke probleem, het soort patiënt (baby's, adolescenten, ouderen,…), toestand van de patiënt (osteoporose, degeneratie,…), de reactiviteitgraad van het letsel, etc. Zo gebruikt de osteopaat 'directe technieken' zoals HVLA-manipluaties (High Velocity Low Amplitude), articulaties, mobilisaties, muscle energy technieken, neuromusculaire druktechnieken en verder ook 'indirecte technieken' zoals counterstrain (Jones) technieken en functionele (faciale) tecnhnieken. Al deze technieken zijn gericht naar pijnverlichting en herstel van beweeglijkheid in weefsels, gewrichten of organen.

Een woordje over manipulaties. Bij een osteopatisch onderzoek worden vaak stoornissen in beweeglijkheid van de ruggenwervels en omliggende weefsels worden vastgesteld (vaak ook 'blokkade' genoemd) welke kan wijzen op een lokaal probleem of een probleem op afstand. Soms is het nodig dergelijke 'blokkade' of 'vastzittende' wervel vrij te maken met een manipulatie. Tijdens dergelijke correctie hoort de patiënt wel eens een knappend of 'krakend' geluid. Dit krakende geluid is een gevolg van een luchtbelvorming in het gewricht, dat door de druk die erop gebracht wordt, vrijkomt en dus het geluid veroorzaakt en is dus hoegenaamd niet schadelijk of gevaarlijk. Een osteopatische manipulatie is immers precies gelokaliseerd in een ontspannen houding, pijnloos en van korte duur.

De osteopaat is in de volksmond gekend als iemand die traditionele manipulatieve technieken toepast, het zogenaamde 'kraken', maar de osteopaat doet veel meer dan dat. Naast het parietaal systeem (botten, spieren, pezen, gewrichten, wervels, …) worden ook het visceraal systeem (organen met hun ophangssystemen, bloedvaten, zenuwen, …) en het craniale systeem (de schedelstrukturen en inwendige membranen) onderzocht en behandeld. Daarvoor beschikt de osteopaat over talloze technieken.

Reacties op de behandeling

Na een behandeling moet je je lichaam tijd gunnen om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Dit zoeken naar een nieuw evenwicht kan gepaard gaan met een verergering van de symptomen, stijf zijn, vermoeidheid, pijn op andere plaatsen, koude/warmte sensatie,… Dit is een normale reactie van het lichaam waarover je je geen zorgen hoeft te maken en welke meestal een tweetal dagen kan duren. Indien je je toch zorgen maakt of twijfelt dan contacteer je eerst je osteopaat , hij is de best geplaatste persoon om te weten of de reacties normaal zijn en kan eventueel bijkomend advies verstrekken.